Skip Ribbon Commands Skip to main content
Tìm kiếm
 

 Liên Kết Website

 

 Lượt truy cập:

 

 Nội dung bản tin

 
MÔ HÌNH NHÀ SÀN CỦA NGƯỜI MƯỜNG Ở XÃ PHÚ TÚC, HUYỆN ĐỊNH QUÁN Cập nhật: 25-04-2019 07:41
Dân tộc Mường trên đất Đồng Nai chủ yếu di cư từ hai tỉnh Hòa Bình và Phú Thọ vào năm 1954, họ sống ở các huyện như Long Khánh, Xuân Lộc, Định Quán, nhưng tập trung nhiều nhất vẫn là huyện Định Quán, thuộc các xã như Túc Trưng, Phú Túc, Phú Cường, Suối Nho thành các làng người Mường.
 nhasan.jpg
hình minh hoạ
 

Nhờ đó, những truyền thống kinh tế, văn hóa đến những tập tục trong cuộc sống thường nhật cũng được họ duy trì gần như nguyên vẹn. Và nhà sàn người Mường là không gian văn hóa thể hiện một cách đầy đủ, rõ nét những phong tục tập quán gắn với dân tộc Mường. Nhằm mục đích lưu giữ những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc Mường ở Đồng Nai nói chung và huyện Định Quán nói riêng, Bảo tàng Đồng Nai đã nhờ ông Nguyễn Đình Du (người Mường ở xã Phú Túc, huyện Định Quán) phục dựng lại mô hình nhà sàn người Mường.

1. Mô hình nhà sàn người Mường

Mô hình nhà sàn do ông Nguyễn Đình Du – người dân tộc Mường ở xã Phú Túc, huyện Định Quán phục dựng lại ra từ niềm đam mê nghệ thuật điêu khắc, tình yêu văn hóa dân tộc, cộng với tâm huyết muốn giữ gìn, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của dân tộc mình. Qua nhiều năm tìm hiểu, nghiên cứu cũng như học hỏi, tham khảo ý kiến các già làng người Mường về đời sống sinh hoạt, kinh tế, văn hóa văn nghệ truyền thống, nhất là ngôi nhà sàn là nơi chứa đựng, bảo lưu những giá trị tốt đẹp và lâu dài nhất về nét đẹp văn hóa của dân tộc Mường.

Mô hình nhà sàn người Mường làm từ các chất liệu gỗ, lá tranh, sơn công nghiệp, keo dính, … Nhà ba gian hai chái, kết cấu chiều cao gồm gầm nhà, sàn nhà và mái nhà, khung nhà có 12 trụ làm bằng các cột gỗ tròn, hai vì kèo, nhà 4 mái lợp bằng cỏ tranh đan thành từng phên. Mặt trước ngôi nhà tạo cửa sổ ở ba gian và chái phải; trên cửa sổ gian chính giữa lập bàn thờ lồi, cửa lớn ở hai bên nối thông với hai chái. Bên trong, bên ngoài và dưới gầm nhà treo, gắn các mô hình hiện vật tiêu biểu như bàn thờ, cặp dao, cặp điếu, nỏ, cồng chiêng, rượu cần, lưới, nơm, cày bừa, cối xay, con trâu nhằm biểu thị cho đời sống tâm linh, đời sống sinh hoạt văn hóa văn nghệ, ẩm thực, kinh tế mang tính đặc trưng nhất của cộng đồng dân tộc này.

2. Nét đẹp kiến trúc, văn hóa truyền thống của người Mường huyện Định Quán thể hiện qua mô hình nhà sàn.

Với kết cấu nhà ba gian hai chái, có gầm nhà, sàn nhà và mái nhà tạo thành một thể thống nhất hình con rùa – vốn là biểu tượng linh thiêng của cộng đồng người Mường. Theo truyền thuyết của họ, chính thần rùa là người chỉ cho bà con cách làm nhà sàn từ hình dáng của mình. Kiến trúc ngôi nhà với gầm nhà cao thông thoáng biểu trưng cho chân và bụng rùa. Các gian, chái nhà được phân định mục đích rõ ràng như ba gian chính là nơi thờ cúng, tiếp khách, ngủ nghỉ; cầu thang và chái trái chỉ dành cho người đàn ông trong nhà và khách đi lên ngồi uống rượu cần trước khi vào nhà thể hiện truyền thống trọng nam và hiếu khách của người Mường; chái phải có cầu thang bên hông là bếp và dành riêng cho phụ nữ trong nhà. Kết cấu vì kèo với biểu tượng hình trái bầu hoặc bình rượu cần là hai hình tượng tiêu biểu về đời sống phồn thực, ẩm thực độc đáo trong văn hóa Mường.

Điểm nhấn đặc biệt trong mô hình ngôi nhà là việc ông Nguyễn Đình Du phục dựng nguyên dạng bàn thờ lồi đặt kết hợp với phía trên cửa sổ của gian chính giữa, bàn thờ quay lưng ra ngoài, hướng thờ vào trong. Đây là nét đặc trưng nổi bật của ngôi nhà sàn truyền thống xưa kia của bà con người mường, theo quan niệm xưa kia của bà con, thì tổ tiên đi ra từ hướng cửa sổ, vì thế ban thờ phải lập ở đó. Hiện nay, thế hệ trẻ người Mường còn rất ít người hiểu và biết được ý nghĩa này, nên hầu hết đã lập bàn thờ như người Kinh và các dân tộc anh em khác sống lân cận.

Ngoài kiến trúc ngôi nhà, những hiện vật mô hình ông sắp đặt, trang trí bên trong, bên ngoài và dưới gầm nhà là những hiện vật điển hình, nổi bật nhất cho đời sống tâm linh tín ngưỡng, đời sống vật chất, văn hóa tinh thần của bà con. Ví như cặp dao, đôi điếu nam, điếu nữ, rượu cần, cồng chiêng thể hiện đời sống sinh hoạt văn hóa tinh thần phong phú, đặc sắc của người Mường; những hiện vật như nỏ, chài, nơm, cày bừa, cối xay, con trâu đại diện cho đời sống kinh tế nông nghiệp làm ruộng, nương rẫy, săn bắt lâm thủy sản.

Với việc phục dựng lại mô hình nhà sàn người Mường của ông Nguyễn Đình Du ở xã Phú Túc, huyện Định Quán thể hiện niềm tâm huyết của một người con dân tộc Mường, biết quý trọng và muốn lưu giữ, phát huy những giá trị truyền thống đặc sắc của dân tộc mình. Và hiện nay, mô hình nhà sàn người Mường đang được lưu giư tại Bảo tàng Đồng Nai.
Sơn Loan: Bảo tàng Đồng Nai
In nội dung
Các tin đã đăng ngày:
Select a date from the calendar.