Skip Ribbon Commands Skip to main content
Tìm kiếm
 

 Liên Kết Website

 

 Lượt truy cập:

 

 Nội dung bản tin

 
LỄ CÚNG BÀN VƯƠNG – TỤC LỆ KHÁ ĐIỂN HÌNH TRONG ĐỜI SỐNG TÂM LINH CỦA NGƯỜI DAO Ở HUYỆN ĐỊNH QUÁN Cập nhật: 25-04-2019 07:38
Ở Đồng Nai, người Dao chủ yếu ở các tỉnh Hà Giang, Quảng Ninh, Lạng Sơn di cư vào từ sau những năm 1954, có hai nhóm Dao địa phương chính là Dao Thanh Y và Dao Tiền, đông nhất ở huyện Định Quán (550 hộ/3750 nhân khẩu), chủ yếu là nhóm Dao Thanh Y ở xã Thanh Sơn.
Trong văn hóa tinh thần, người Dao có một thế giới tâm linh mang đậm màu sắc tín ngưỡng dân gian thờ đa thần, có ảnh hưởng của Đạo giáo. Điều này thể hiện rõ trong các nghi thức thờ cúng, hay trên những bức họa, tranh vẽ trên bàn thờ gia tiên, trang phục, dụng cụ cúng tế của thầy cúng như: Ngọc Hoàng, Bàn Vương, tam thánh, … trong đó đối tượng thờ chính của họ là Ngọc Hoàng và Bàn Vương - thủy tổ của người Dao.

Theo truyền thuyết của người Dao, từ xa xưa, ở vùng đất do Bình Vương cai quản, bị Cao Vương xâm chiếm. Bình Vương ban chiếu cầu tài và hứa gả công chúa thứ 3 cho ai diệt được Cao Vương. Khi đó, một Long Khuyển (mình rồng, đầu chó) có tên Bàn Vương đã giết và mang đầu Cao Vương về dâng cho Bình Vương, mang lại cảnh thái bình cho vùng đất. Bàn Vương được cưới công chúa thứ 3 của Bình Vương làm vợ, rồi chỉ vợ cách giúp mình biến thành người bằng cách bỏ Bàn Vương vào nồi hấp 7 ngày, 7 đêm. Sau khi biến thành người, Bàn Vương được Bình Vương ban đến vùng núi Cối Kê làm vua vùng đó. Tại đây Bàn Vương và vợ đã sinh ra những người con là dòng dõi đầu tiên của người Dao. Từ đó đến nay, người Dao tôn thờ Bàn Vương là thủy tổ của dân tộc mình.

Lễ cúng Bàn Vương được tổ chức vào tháng 12 âm lịch (không phải lễ cúng thường niên),mang tính chất là tạ ơn thủy tổ, gồm có ba phần lễ chính là lễ khất (mời Bàn Vương, Ngọc Hoàng, Tam Thanh, gia tiên và các vị thánh thần khác về dự lễ), lễ cúng Bàn Vương và lễ tiễn đưa. Lễ cúng Bàn Vương được ba thầy cúng đảm trách: thầy cúng thứ nhất gọi là thầy cả sẽ cúng trả hai lợn thần cho Bàn Vương và các đời tổ tiên; thầy cúng thứ hai sẽ cúng cầu khấn sức khỏe, thần lúa, thần chăn nuôi; thầy cúng thứ ba cúng trả các lễ vật cho các vị thần và các bậc tổ tiên.

Nét đặc sắc, độc đáo của lễ cúng Bàn Vương là sự kết hợp đan xen, gắn bó nhuần nhuyền không thể tách rời nhau của phần hội và phần lễ, với nhiều loại hình diễn xướng như vừa cúng vừa kết hợp trình diễn các điệu múa, điệu nhảy, đọc thơ (được người Dao gọi là “Tết nhảy” tiếng Dao là Nhiang chằm Đao) do đội ngũ những cặp nam, nữ (nam chưa vợ, nữ chưa chồng, thường từ 2 đến 6 cặp tùy vào lễ cúng và điệu nhảy, điệu múa) nhằm ca ngợi thánh thần, gia tiên, tạ ơn và cầu xin tổ tiên, các vị thánh thần phù hộ, che chở cho mọi thành viên trong gia đình, dòng họ, cộng đồng Dao được may mắn, tài lộc, bình an. Tất cả tạo cho lễ cúng tổ Bàn Vương vừa vui nhộn, độc đáo, cuốn hút vừa đậm tính linh thiêng như có sự hiện hữu thật sự của tổ tiên, thánh thần trước sự chứng kiến, tham dự đông đảo của cộng đồng người Dao.

Theo quy định của người Dao, ngoài việc các gia đình, dòng họ thờ cúng thủy tổ Bàn Vương hàng ngày chung với gia tiên và các vị thánh thần trong nhà. Với riêng các thầy cúng, các trưởng tộc các dòng họ trong nhà phải lập một bàn thờ tổ riêng, ở bên phải bàn thờ gia tiên theo hướng từ trong nhà ra ngoài, đặt cao cách mặt đất khoảng 1m50 để thờ Ngọc Hoàng, Tam Thanh, Bàn Vương. Theo chu kỳ 3 năm một lần, tại các nhà tộc trưởng mỗi dòng họ, nhà thầy cúng có bàn thờ tổ phải tổ chức cúng lễ Bàn Vương, khi đã cúng thì phải cúng liền trong 3 năm mới tính là một chu kỳ (có dòng họ phải 5 năm, 7 năm, hoặc tới 12 năm mới cúng 1 chu kỳ). Mỗi lần cúng thường kéo dài 2 ngày 1 đêm, mời ít nhất 3 thầy cúng cấp 7 đèn, hoặc 12 đèn làm lễ.

Lễ cúng Bàn Vương được coi là nghi lễ mang đậm tính nhân văn vì nó hướng con người luôn nhớ đến nguồn cội và luôn được trấn an tinh thần bởi bên cạnh mình đã có tổ tiên là Bàn Vương linh thiêng đầy sức mạnh bảo trợ. Nghi lễ này được xem là sợi dây liên kết cộng đồng Dao trong mối quan hệ dòng họ, làng bản, tạo nên sức mạnh để bảo vệ và xây dựng cuộc sống
​Sơn Loan: Bảo tàng Đồng Nai
In nội dung
Các tin đã đăng ngày:
Select a date from the calendar.