Skip Ribbon Commands Skip to main content
Tìm kiếm
 

 Liên Kết Website

 

 Lượt truy cập:

 

 Nội dung bản tin

 
BỆNH CÚM GIA CẦM VÀ CÚM A (H7N9) CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG, CHỐNG Cập nhật: 31-03-2017 01:04
Cúm gà hay cúm gia cầm là một loại bệnh cúm do virus gây ra cho các loài gia cầm (hay chim), do virus cúm trên gia cầm lây sang người gây bệnh viêm đường hô hấp cấp nặng và có thể xâm nhiễm một số loài động vật có vú. Các virus cúm gà H5 và H7 có thể có cả dạng "gây nhiễm cao" và "gây nhiễm thấp" phụ thuộc vào đặc điểm di truyền và mức độ nghiêm trọng của bệnh mà chúng gây ra. Virus cúm gà có tên khoa học là Avian influenza (AI) thuộc nhóm virus cúm A của họ Orthomyxociridae và có nguy cơ bùng phát thành đại dịch cúm đối với con người, bệnh tiến triển nhanh và có tỷ lệ tử vong cao. Tỷ lệ tử vong trước đây là gần 50%, nay giảm còn 30%.


Thực trạng tại điểm mua, bán gia cầm sống​

1. Yếu tố dịch tể:

 Cúm gà hay cúm gia cầm là một loại bệnh cúm do virus gây ra cho các loài gia cầm (hay chim), do virus cúm trên gia cầm lây sang người gây bệnh viêm đường hô hấp cấp nặng và có thể xâm nhiễm một số loài động vật có vú. Các virus cúm gà H5 và H7 có thể có cả dạng "gây nhiễm cao" và "gây nhiễm thấp" phụ thuộc vào đặc điểm di truyền và mức độ nghiêm trọng của bệnh mà chúng gây ra. Virus cúm gà có tên khoa học là Avian influenza (AI) thuộc nhóm virus cúm A của họ Orthomyxociridae và có nguy cơ bùng phát thành đại dịch cúm đối với con người, bệnh tiến triển nhanh và có tỷ lệ tử vong cao. Tỷ lệ tử vong trước đây là gần 50%, nay giảm còn 30%.

Các chủng của virus cúm gà có thể xâm nhiễm vào nhiều loại động vật khác nhau như chim, lợn, ngựa, hải cẩu, cá voi, hổcon người. Bệnh cúm gà lây truyền qua không khí và phân bón, nhưng cũng có thể gây nhiễm trên thức ăn, nước, dụng cụ và quần áo. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng thực nghiệm nào cho thấy virus cúm gà có thể sống sót trong thức ăn đã được nấu chín. Người mắc cúm A(H7N9) sau khi tiếp xúc trực tiếp với chim, gia cầm và thủy cầm bị nhiễm bệnh (cả sống và chết) hoặc tiếp xúc gián tiếp với môi trường bị ô nhiễm gia cầm bệnh (khu vực chăn nuôi, chợ, lò giết mổ...). Ngoài ra, người có thể nhiễm bệnh nếu hít thở trong môi trường không khí bị nhiễm vi-rút cúm này.

Năm 2013, tại Trung Quốc lần đầu tiên báo cáo có ca nhiễm virus cúm A/H7N9 ở người và tạo thành đợt dịch thứ 5 kể từ lần đầu tiên được ghi nhận. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), từ tháng 10/2016 tới nay tình hình dịch cúm A(H7N9) đang có xu hướng gia tăng tại Trung Quốc, chỉ trong 2 tháng đầu năm 2017 (đến 17/02/2017), đã có ít nhất 269 người bị nhiễm cúm gia cầm H7N9, trong đó có 87 ca tử vong và từ tháng 10/2016  đến 22/02/2017 ghi nhận 425 trường hợp cúm A(H7N9) ở người. Hầu hết các trường hợp nhiễm cúm A(H7N9) xảy ra tại vùng đồng bằng châu thổ sông Trường Giang và Châu Giang của Trung Quốc, tập trung ở 4 tỉnh Triết Giang, Quảng Đông, Giang Tô, An Huy. Đây là các tỉnh đã từng ghi nhận các ổ dịch cúm A (H7N9) trong vài năm gần đây. Các trường hợp mắc đều có tiền sử đi qua các chợ buôn bán gia cầm sống hoặc có tiếp xúc với gia cầm hoặc môi trường bị ô nhiễm do gia cầm mắc bệnh.

Theo phân tích đặc điểm dịch tễ học mới nhất, hơn 90% số ca mắc có tiền sử tiếp xúc với gia cầm, trong đó có 30 chùm ca bệnh.

Dịch bệnh cúm A(H7N9) “diễn biến phức tạp”, do sự giao lưu thương mại, du lịch, lao động mạnh mẽ giữa các khu vực khiến mầm bệnh có thể dễ dàng bị phát tán, trở thành nguy cơ đối với những quốc gia đang nằm ngoài vùng dịch. Nếu không thực hiện tốt các biện pháp kiểm soát và ngăn chặn, thì các dịch bệnh đang lưu hành và dịch bệnh mới có thể xâm nhập, bùng phát.

2. Nguyên nhân gây bệnh cúm A(H7N9)

Virus cúm A(H7N9) thuộc nhóm ARN-virus, họ Orthomyxoviridae, giống Influenzavirus A, có chứa kháng nguyên bề mặt haemaglutinin 7 (H7) và kháng nguyên neuraminidase 9 (N9), có khả năng gây ra bệnh dịch cúm ở các loài lông vũ (avian infl uenza).

Theo Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) thì chủng virus A(H7N9) là kết quả của sự tái tổ hợp của genom từ 3 chủng virus cúm đang lưu hành là virus cúm vịt nhà (A/H7N3), virus cúm chim hoang dã A(H7N9) và virus cúm gà A(H9N2).

Virus cúm A(H7N9) có khả năng nhân lên trong các cơ quan hô hấp, tiêu hóa, tiết niệu của loài chim và gia cầm, sinh sản ở đó và có mặt trong chất tiết của các cơ quan trên. Chủng cúm A(H7N9) gây nhiễm cho gia cầm là chính và có khả năng lây nhiễm và gây bệnh cho người.

Độc lực của virus cúm A(H7N9) thể hiện trên gia cầm thường yếu hoặc hầu như không có (tức là con gia cầm hoàn toàn khỏe mạnh nhưng lại mang virus cúm).

Hiện nay, chưa tìm được bằng chứng nào cho thấy cúm A(H7N9) lây từ người sang người; chưa có vắc xin phòng bệnh; chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Tại sao virút cúm A(H7N9) lây nhiễm cho con người thì cho đến nay tổ chức y tế thế giới vẫn chưa trả lời chính xác được. Vì bình thường sự khác biệt về giống loài là một hàng rào bảo vệ tự nhiên để ngăn ngừa sự lây nhiễm bệnh từ gia cầm sang con người và ngược lại.

3. Triệu chứng bệnh cúm A(H7N9): Một số triệu chứng ở người nghi ngờ mắc bệnh cúm A/H7N9

- Sốt cao 39 - 40 độ C.

- Đau mỏi các khớp xương, nhức đầu, buồn nôn, nôn.

- Một số bệnh nhân có biểu hiện viêm màng kết, viêm long đường hô hấp trên như sổ mũi, hắt hơi, đau họng…

- Ho, tức ngực, khó thở tăng dần.

- Những trường hợp nghiêm trọng, có thể gây viêm phổi và suy giảm hô hấp: tím môi, đầu chi, thở nhanh, co kéo cơ hô hấp và có thể dẫn đến tử vong.  

- Các biểu hiện nặng, nguy kịch bao gồm: thiểu niệu hoặc vô niệu, phù, suy tim, đông máu nội quản rải rác, suy gan nặng, hôn mê…

- Chụp X-quang phổi thấy có hình ảnh tổn thương giống như do cúm A/H5N1: các đám mờ không đồng đều, lúc đầu thường xuất hiện ở một thùy phổi sau lan ra khắp 2 phổi nếu không được điều trị kịp thời. Mức độ tổn thương phổi trên phim X-quang cũng tương ứng với độ nặng, nhẹ của bệnh nhân trên lâm sàng.

Mức độ nghiêm trọng của bệnh phụ thuộc phần lớn vào thể trạng sức khoẻ, khả năng miễn dịch, tiền sử tiếp xúc virus của người bị nhiễm.

4. Biện pháp phòng tránh bệnh cúm A(H7N9)

Mặc dù, cho đến nay Việt nam chưa ghi nhận các trường hợp mắc cúm A(H7N9) trên người, nhưng do nước ta có sự giao lưu thương mại, du lịch lớn với Trung Quốc, đặc biệt là với tỉnh Quảng Đông, Quảng Tây nơi đã ghi nhận các trường hợp nhiễm cúm A(H7N9), thêm vào đó việc nhập lập gia cầm, sản phẩm gia cầm vào nước ta vẫn chưa được kiểm soát triệt để. Do đó, Việt Nam hoàn toàn có nguy cơ xâm nhập vi rút cúm A(H7N9) từ vùng vùng có dịch.

Phun thuốc khử trùng cho các phương tiện xuất nhập, khẩu hàng hóa.jpg

Phun thuốc khử trùng cho các phương tiện xuất nhập, khẩu hàng hóa

Mặt khác, Việt Nam có đường biên giới rất dài với Trung Quốc; hiện tượng di trú của các loài chim hoang dã và sự nhập lậu các loại gia cầm qua đường biên giới sẽ dẫn đến nguy cơ xâm nhập dịch bệnh vào Việt Nam có thể xảy ra nếu không làm tốt việc giám sát nhập lậu gia cầm qua đường biên giới, không làm tốt việc tuyên truyền.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã đưa ra cảnh báo rằng đại dịch cúm đang đến gần và nhiều khả năng là do một biến chủng của virus cúm gia cầm H5N1. Để chuẩn bị đối phó, các biện pháp khẩn cấp có thể tiến hành là khoanh vùng, giới hạn sự lan truyền, tiêu huỷ và tiêm vaccin đối với gia cầm. Ngoài ra, các kế hoạch dài hạn cần phải thực thi là thay đổi dần lối sống, phương pháp chăn nuôi gia cầm của các vùng dân cư có nguy cơ cao.

Để chủ động ngăn ngừa sự lây truyền của virus cúm A (H7N9) sang người, Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện tốt các nội dung sau:

1. Thường xuyên rửa tay với xà phòng. Thực hiện tốt vệ sinh cá nhân, nơi ở thông thoáng, hạn chế tiếp xúc với người bệnh.

2. Không sử dụng gia cầm, sản phẩm của gia cầm không rõ nguồn gốc. Đảm bảo an toàn thực phẩm.

3. Khi phát hiện có gia cầm ốm, chết phải báo ngay cho chính quyền địa phương và đơn vị thú y trên địa bàn.

4. Người trở về nước từ khu vực có dịch bệnh phải áp dụng các biện pháp phòng bệnh, khai báo tình trạng sức khỏe cho cơ quan y tế địa phương để được theo dõi sức khỏe.

5. Khi có các biểu hiện cúm như: sốt, ho, đau ngực, khó thở cần đến ngay cơ sở y tế để được tư vấn, khám, điều trị kịp thời.

Đối với với khách du lịch khi đi đến các quốc gia đang có dịch bệnh cúm A(H7N9) WHO đưa ra một số khuyến cáo như sau:

Kiểm tra thân nhiệt của khách nhập cảnh bằng máy test nhanh.jpg

Kiểm tra thân nhiệt của khách nhập cảnh bằng máy test nhanh​

1. Không nên đi đến khu vực giết mổ gia cầm;

2. Tránh xa các trại nuôi gia cầm hoặc tránh tiếp xúc với gia cầm sống tại các chợ bán gia cầm;

3. Không nên tiếp xúc với với các vật dụng bị ô nhiễm bởi phân gia cầm hoặc vật nuôi;

4. Thường xuyên rửa tay với xà phòng;

5. Luôn tuân thủ an toàn vệ sinh thực phẩm và thực hành vệ sinh cá nhân tốt;

6. Đối với người có biểu hiện các triệu chứng viêm đường hô hấp cấp khi đi du lịch hoặc ngay sau khi trở về từ khu vực đang có dịch bệnh cúm cần nghĩ tới do cúm A (H7N9) và được khám, chẩn đoán để xác định.

Ngoài ra, không nên mang gà giết ở chợ về khi không rõ nguồn gốc và chưa được kiểm dịch đầy đủ; khi giết mổ gà tại nhà, các gia đình cần xử lý lông gà, nội tạng sạch sẽ (lông gà, nội tạng cần phải được chôn sâu xuống đất hoặc cho vào túi bóng sạch, phân loại và mang để vào thùng rác; thịt gà nên chế biến chín; vị trí chỗ giết mổ xong cần khử trùng sạch sẽ; tay giết mổ gà vịt xong cũng cần phải được khử trùng); khi giết mổ gia cầm phải chú ý không cho trẻ nhỏ, người lớn tuổi đứng gần khu vực giết mổ gia cầm.

Để có những biện pháp phòng bệnh cúm A (H7N9) tốt nhất cho bản thân, gia đình, mỗi người dân và gia đình cần thường xuyên theo dõi thông tin trên các phương tiện truyền thông để có biện pháp kịp thời ngăn chặn dịch cúm gia cầm phát triển, lây lan.
Đinh Ngọc Nhân
In nội dung
Các tin đã đăng ngày:
Select a date from the calendar.